PUBLIKACJA · PERSONEL I ZARZĄDZANIE · CZĘŚĆ 2 Z 3

Jak rozpoznać rzetelność testów wiedzy

Cykl: Badanie wiedzy w organizacji.
Autorzy publikacji źródłowej: Dariusz Ambroziak i Krzysztof Fronczyk.

Rzetelność testów wiedzy dotyczy dokładności pomiaru. Wynik powinien dostarczać informacji o wiedzy, a nie zależeć głównie od przypadkowego zestawu pytań. W drugiej części cyklu Dariusz Ambroziak i Krzysztof Fronczyk wyjaśniają sposoby oceny rzetelności oraz czynniki, które trzeba uwzględnić przy interpretacji wskaźników.

Dlaczego podobny wynik nie zawsze oznacza to samo?

Test przygotowany bez sprawdzenia jego właściwości może dawać wyniki trudne do wykorzystania. Pracownik raz uzyskuje wysoki rezultat, a innym razem niski, choć badany zakres jest podobny. Przed wyciągnięciem wniosków o osobie warto więc przyjrzeć się narzędziu i warunkom pomiaru.

Autorzy opisują rzetelność za pomocą porównania do dokładności linijki. Istotne jest jednak także to, do jakiej decyzji wykorzystamy pomiar. Czym innym jest porządkowanie wyników w grupie, a czym innym rozstrzyganie, czy ktoś osiągnął wymagane minimum wiedzy.

Trzy podejścia do oceny rzetelności

• Powtórny pomiar tym samym testem. Porównuje się wyniki tej samej grupy po upływie czasu. Trzeba uwzględnić uczenie się, zapominanie, szkolenia i zapamiętanie pytań.
• Metody połówkowe. Sprawdza się zgodność wyników dwóch odpowiednio dobranych części testu. Połówki powinny być porównywalne pod względem treści i trudności.
• Analiza całego testu. Artykuł omawia alfę Cronbacha jako wskaźnik związany z powiązaniami odpowiedzi na pytania. Jej interpretacja wymaga uwzględnienia budowy narzędzia i badanej grupy.

Dlaczego nie dzielić testu mechanicznie na pół?

Jeśli pierwsze pytania są łatwe, a ostatnie trudne, taki podział daje dwie nierównoważne części. Podobny problem pojawia się wtedy, gdy każda połowa obejmuje inny temat. Różnica wyników może wynikać z konstrukcji testu, a nie z przypadkowości odpowiedzi.

Publikacja opisuje dobór losowy oraz ekspercki jako sposoby tworzenia porównywalnych połówek. Nie oznacza to jednak, że każdy losowy podział automatycznie rozwiązuje problem. Trzeba sprawdzić, czy istotne obszary wiedzy są reprezentowane w obu częściach.

Co wpływa na rzetelność testów wiedzy?

• Badana grupa. Wyniki i ich zróżnicowanie mogą być inne wśród doświadczonych pracowników jednego zespołu niż wśród kandydatów o odmiennym doświadczeniu. Wskaźnika nie należy odrywać od informacji o próbie.
• Klucz odpowiedzi. Prawidłowość odpowiedzi oraz punktacja muszą być uzasadnione. W pytaniach sytuacyjnych szczególnie ważny jest opis kontekstu.
• Liczba i jakość pytań. Dodatkowe pytania mogą poprawić pomiar, jeżeli pasują do jego zakresu i są dobrze skonstruowane. Samo wydłużenie testu nie daje takiej gwarancji.
• Trudność. Gdy prawie wszyscy odpowiadają poprawnie albo prawie wszyscy błędnie, test ma ograniczoną możliwość rozróżniania poziomów wiedzy w tej grupie.

O co zapytać przed wykorzystaniem wyniku?

• Na jakiej grupie i w jakich warunkach oszacowano rzetelność?
• Jaką metodę zastosowano i dlaczego odpowiada ona konstrukcji testu?
• Czy sprawdzono pytania oraz klucz odpowiedzi?
• Czy wynik służy porównywaniu osób, planowaniu nauki czy decyzji o osiągnięciu minimum?

Ostatnie pytanie prowadzi do trzeciej części cyklu. Nawet dokładny pomiar wymaga uzasadnionego punktu odniesienia. Sam wynik procentowy nie wyznacza jeszcze granicy wystarczającej wiedzy.

Jak połączyć pomiar z rozwojem?

Wynik testu warto wykorzystać do rozmowy o konkretnych lukach i potrzebnych działaniach, a nie tylko do etykietowania pracowników. Zobacz szkolenia i ocenę ich skuteczności oraz publikację „Lepiej poprawić testy, niż zwolnić trenerów”. Jeśli chcesz omówić jakość stosowanego narzędzia, skontaktuj się z nami.