CYKL EWALUACJA SZKOLEŃ · CZĘŚĆ 1 Z 3

Ewaluacja szkoleń: co można zmierzyć za pomocą ankiety ewaluacyjnej?

ŹRÓDŁO: PERSONEL I ZARZĄDZANIE · KWIECIEŃ 2013 · STR. 92-95

Ankieta poszkoleniowa może dostarczać znacznie więcej niż ogólną ocenę trenera. Dobrze zaprojektowany proces ewaluacji pozwala rozróżnić opinie, postawy i wiedzę oraz szybciej podejmować decyzje usprawniające szkolenia.

Ewaluacja to proces, nie pojedynczy formularz

Autorzy pokazują Ogólny Model Procesu Ewaluacji: od wyboru metody, przez zaprojektowanie narzędzia i zebranie danych, po analizę, wnioski oraz rekomendacje. Ta kolejność ma znaczenie. Ankieta przygotowana bez jasno określonego celu może dostarczyć wielu odpowiedzi, ale niewiele informacji przydatnych organizacji.

Moment pomiaru również wpływa na wyniki. Ankieta wypełniana bezpośrednio po szkoleniu mierzy inne zjawiska niż badanie przeprowadzone kilka tygodni później, gdy uczestnicy mieli możliwość zastosowania wiedzy w pracy.

Opinie, postawy i wiedza – trzy różne obszary

Opinia opisuje przede wszystkim to, co uczestnik myśli o szkoleniu. Postawa zawiera wyraźny komponent oceny i emocji. Wiedza dotyczy informacji zapamiętanych i rozpoznawanych przez uczestnika. Każdy z tych obszarów wymaga innego sposobu formułowania pytań oraz właściwej skali odpowiedzi.

Rozróżnienie tych kategorii ogranicza częsty błąd: traktowanie każdej wysokiej oceny jako dowodu skuteczności szkolenia. Satysfakcja uczestnika, zmiana wiedzy i zastosowanie umiejętności w pracy nie są tym samym rezultatem.

Co warto badać po szkoleniu?

Ankieta może obejmować realizację celów, odbiór treści, ocenę materiałów, wykorzystane metody, organizację szkolenia oraz zachowania prowadzącego możliwe do bezpośredniego zaobserwowania. Warto również zebrać dane pozwalające porównać grupy uczestników, jeśli nie prowadzą do identyfikacji konkretnych osób.

Ogólna ocena szkolenia jest pomocna jako punkt odniesienia dla analiz statystycznych. Sama nie mówi jednak, które elementy programu wpłynęły na wynik ani co należy zmienić.

Czego ankieta nie zmierzy rzetelnie?

Uczestnicy zwykle nie mają podstaw do fachowej oceny kompetencji trenera ani do przewidywania przyszłych wyników biznesowych. Ryzykowne są także pytania o samoocenę wzrostu kompetencji, rekomendowanie szkolenia bez wskazania podstaw tej rekomendacji oraz bardzo ogólne pytania otwarte.

Lepsze pytania odnoszą się do bezpośredniego doświadczenia: konkretnych treści, zachowań, materiałów i warunków szkolenia. Dzięki temu odpowiedzi można przełożyć na działania.

Wniosek dla organizacji

Ankieta ewaluacyjna może być szybkim i ekonomicznym źródłem danych, jeśli została osadzona w metodologii badania. Najpierw trzeba określić decyzje, które mają być wsparte wynikami, a dopiero później projektować pytania.